Zdjęcia z wakacji, skany umów, świadectwa i rachunki coraz częściej istnieją tylko w formie plików. Wystarczy awaria dysku, kradzież laptopa albo zalanie mieszkania, żeby zniknęły bezpowrotnie – chyba że masz przemyślaną kopię zapasową zdjęć i dokumentów.
Co może pójść nie tak
Wiele osób zakłada, że skoro pliki są na komputerze lub w telefonie, to są bezpieczne. Tymczasem zagrożeń jest sporo i część z nich nie zależy od nas:
- zużycie lub nagła awaria dysku, także zupełnie nowego,
- przypadkowe usunięcie folderu albo nadpisanie pliku,
- złośliwe oprogramowanie szyfrujące dane i żądające okupu,
- zgubienie, kradzież lub zniszczenie telefonu czy laptopa,
- pożar, zalanie albo przepięcie w instalacji elektrycznej,
- zablokowanie dostępu do konta internetowego.
Pojedyncza kopia chroni tylko przed częścią tych sytuacji. Dlatego od lat zaleca się prostą regułę, która dobrze sprawdza się również w domu.
Na czym polega zasada 3-2-1
Reguła 3-2-1 opisuje, ile kopii danych warto mieć i gdzie je trzymać:
- 3 kopie danych – oryginał i dwie kopie zapasowe. Jeśli jedna zawiedzie, zostają jeszcze dwie.
- 2 różne nośniki – na przykład dysk w komputerze i dysk zewnętrzny albo dysk zewnętrzny i chmura. Różne nośniki rzadko psują się w tym samym momencie.
- 1 kopia poza domem – przechowywana w innym miejscu, tak aby pożar, zalanie czy włamanie nie zniszczyły wszystkiego naraz.
W praktyce może to wyglądać tak: zdjęcia i dokumenty są na komputerze, raz na jakiś czas kopiujesz je na dysk zewnętrzny, a dodatkowo synchronizujesz z zaszyfrowanym miejscem w chmurze. Inną opcją jest drugi dysk zewnętrzny przechowywany u zaufanej osoby z rodziny lub w miejscu pracy i wymieniany co pewien czas.
Jakie nośniki wybrać do domowej kopii
Dysk zewnętrzny
To najprostsze i zwykle najtańsze rozwiązanie. Klasyczny dysk talerzowy oferuje dużo miejsca, a dysk półprzewodnikowy jest szybszy i bardziej odporny na wstrząsy. Najlepiej podłączać go tylko na czas wykonywania kopii. Dysk stale podpięty do komputera może zostać zaszyfrowany razem z resztą danych podczas ataku złośliwego oprogramowania.
Domowy dysk sieciowy
Dysk sieciowy to małe urządzenie podłączone do routera, na które wszystkie komputery i telefony w domu mogą automatycznie wysyłać kopie. Często pozwala ustawić dwa dyski w trybie lustrzanym, więc awaria jednego nie oznacza utraty danych. Pamiętaj jednak, że stoi w tym samym mieszkaniu co komputery, więc nie zastępuje kopii poza domem.
Chmura
Przechowywanie plików na serwerach zewnętrznego dostawcy dobrze spełnia warunek kopii poza domem. Warto zwrócić uwagę na kilka spraw: gdzie przechowywane są dane, czy usługa oferuje szyfrowanie, czy da się odzyskać wcześniejsze wersje plików i czy konto jest zabezpieczone logowaniem dwuskładnikowym. Pamiętaj, że sama synchronizacja to nie to samo co kopia – jeśli usuniesz plik na komputerze, może on zniknąć również z chmury.
Jak zorganizować kopie, żeby o nich nie zapominać
Najlepsza kopia zapasowa to taka, która powstaje regularnie bez Twojego wysiłku. Kilka praktycznych wskazówek:
- Uporządkuj pliki. Trzymaj zdjęcia i dokumenty w kilku głównych folderach. Łatwiej wtedy wskazać, co ma trafiać do kopii.
- Włącz automatyczne kopie. Systemy operacyjne mają wbudowane narzędzia do tworzenia kopii według harmonogramu – wystarczy je raz skonfigurować.
- Ustal stały termin. Jeśli robisz kopię ręcznie, wybierz konkretny dzień, na przykład pierwszą niedzielę miesiąca, i dodaj przypomnienie w telefonie.
- Nie zapominaj o telefonie. To w nim powstaje dziś najwięcej zdjęć. Sprawdź, czy kopia obejmuje galerię, kontakty i wiadomości.
- Szyfruj kopie poza domem. Dysk przechowywany u kogoś innego lub dane w chmurze warto zabezpieczyć hasłem.
Sprawdź, czy kopia naprawdę działa
Częsty błąd polega na tym, że kopia zapasowa istnieje tylko teoretycznie. Program zgłaszał błędy, dysk się zapełnił albo hasło do zaszyfrowanego archiwum zostało zapomniane. Raz na kilka miesięcy spróbuj odtworzyć kilka przypadkowych plików – otwórz zdjęcie lub dokument z kopii i upewnij się, że działa. Sprawdź też, czy w kopii są najnowsze pliki, a nie tylko te sprzed roku.
Dobrze jest także zapisać w bezpiecznym miejscu krótką instrukcję: gdzie są kopie, jak się do nich dostać i jakie hasła są potrzebne. Przyda się, gdy coś pójdzie nie tak, a także bliskim, jeśli kiedyś będą musieli odzyskać rodzinne pamiątki.
Lista kontrolna domowej kopii zapasowej
- Mam trzy kopie najważniejszych zdjęć i dokumentów.
- Kopie są na co najmniej dwóch różnych nośnikach.
- Jedna kopia znajduje się poza domem lub w chmurze.
- Kopie wykonują się automatycznie albo według stałego harmonogramu.
- Dysk z kopią nie jest stale podłączony do komputera.
- Co jakiś czas sprawdzam, czy pliki da się odtworzyć.
- Hasła do zaszyfrowanych kopii są zapisane w bezpiecznym miejscu.
Przeczytaj także:
Comments are closed.